BENCHELLAL, MONUMENTAL: Mohamed Benchellalning yangi loyihasida O‘zbekiston me’morchiligi

Samarqand va Buxoro me’morchiligi, Toshkent modernizmi, monumental inshootlar hamda O‘zbekistonning an’anaviy naqshlari Mohamed Benchellalning yangi asarlar turkumi uchun boshlang‘ich nuqtaga aylanadi. Haykaltaroshlik ruhidagi siluetlari va moda bilan san’at kesishmasidagi ijodi bilan tanilgan dizayner mamlakatning me’moriy merosiga taniqli timsollar va bevosita iqtiboslar majmui sifatida emas, balki shakl, proporsiya va makon orqali murojaat qiladi.

Yangi turkum Benchellalning 2025-yilda Toshkentda o‘tgan rezidensiyasi davomida yaratilgan. O‘zbekiston bo‘ylab sayohat qilar ekan, rassom mamlakat vizual madaniyatining mutlaqo turli qatlamlariga — Samarqand va Buxoroning tarixiy me’moriy ansambllaridan tortib XX asr arxitekturasi va sovet modernizmining eksperimental obyektlarigacha — murojaat qildi. Uning asarlarida bu taassurotlar hajmga aylanadi: mato deyarli me’moriy konstruksiya xususiyatini kasb etadi, kiyim esa mustaqil haykaltaroshlik shakli sifatida qabul qilina boshlaydi.

Bu bog‘liqlik loyiha doirasida O‘zbekistonda Tim Verhallen tomonidan yaratilgan fotosuratlar turkumida ayniqsa yaqqol ko‘rinadi. Benchellal obrazlari Samarqand, Buxoro va Toshkent me’morchiligi fonida, shuningdek Materialshunoslik institutining Katta Quyosh pechi yaqinida suratga olingan. Binolar va inson qiyofasi miqyosi doimiy ravishda o‘zaro o‘rin almashadi: ba’zan model me’morchilik ichida deyarli erib ketadi, ba’zan esa kiyimning to‘yingan rangi va murakkab hajmi makondagi asosiy elementga aylanadi.

Turkumga Shohi Zinda va Samarqandning boshqa tarixiy maskanlari, Buxoro, “O‘zbekiston” mehmonxonasi hamda Toshkentdagi modernistik me’morchilikning ramziy inshootlarida olingan kadrlar kiritilgan. Shu sababli bu fotosuratlarni nafaqat ko‘rgazmaga hamroh bo‘luvchi kampaniya, balki mamlakatning ko‘p asrlik me’morchiligidan XX asr modernistik merosigacha bo‘lgan davrni qamrab oluvchi alohida vizual tadqiqot sifatida ham ko‘rish mumkin.

BENCHELLAL, MONUMENTAL | “Sculpting Past Tomorrow” avval Dohadagi Qatar Milliy muzeyida taqdim etilgan Sculpting Past Tomorrow loyihasining davomi hisoblanadi. Toshkentdagi talqinda asosiy e’tibor O‘zbekistonga va rassomning mamlakatdagi shaxsiy tajribasi natijasida bevosita yaratilgan asarlarga qaratilgan.

Ko‘rgazma 2026-yil 5-sentabr kuni Toshkentdagi O‘zbekiston tarixi davlat muzeyida ochiladi va Toshkent Zamonaviy san’at markazining ommaviy dasturi doirasida taqdim etiladi.

Loyiha jamoasi:

Designer & Artist — Mohamed Benchellal

Photography — Tim Verhallen

Hair & Make-up — Ilham Mestour

Production — Muzaffar Yusupov

Coordination — Sami Ra. Abd, Nodira Urvenus

Models — Fatima, Madina, Darina, Shakhinya

Exhibition Design — Anastasia Roussopoulou

Loyiha O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi (ACDF) hamda Toshkent Zamonaviy san’at markazi (CCA Tashkent) ko‘magida amalga oshirilgan.