Zamonaviy modani belgilayotgan ayollar: yetakchi fashion-brendlar boshqaruvidagi 7 ijodkor

So‘nggi yillarda moda industriyasi katta o‘zgarishlarni boshdan kechirmoqda. Yirik moda uylari o‘z merosini qayta ko‘rib chiqmoqda, arxivlariga murojaat qilmoqda va brendning taniqli kodlarini ayollik haqidagi zamonaviy tasavvurlar bilan birlashtira oladigan yangi tilni izlamoqda.

Bu o‘zgarishlarda ayol kreativ direktorlar muhim rol o‘ynaydi. Ularning ayrimlari moda uyiga rahbarlik qilishdan oldin o‘nlab yillar davomida afsonaviy atelyelar ortida mehnat qilgan. Boshqalari mustaqil brendlar yaratgan, professional mukofotlarga sazovor bo‘lgan va shundan keyingina tarixiy moda uyini yangicha talqin qilish imkoniyatiga ega bo‘lgan. Ularni ayollarning haqiqiy hayotiga bo‘lgan e’tibor, hunarmandchilikka hurmat va kiyimni madaniy bayonotga aylantirish qobiliyati birlashtiradi.

Bugun yetakchi brendlarni boshqarayotgan yetti ayol, ularning professional yo‘li hamda moda va kreativ industriya rivojiga qo‘shgan hissasi haqida gaplashamiz.

Maria Grazia Chiuri — Fendi

Maria Grazia Chiuri 2025-yilda Fendi’ga Chief Creative Officer sifatida qaytdi. Bu uning Rim moda uyidagi faoliyati boshlanganidan qariyb o‘ttiz yil o‘tib sodir bo‘ldi. Aynan Fendi’da u aksessuarlar ustida ishlagan va keyinchalik XX asr oxirining eng mashhur aksessuarlaridan biriga aylangan Baguette sumkasining yaratilishida qatnashgan. Keyinroq dizayner Valentino’ga o‘tdi. U yerda Pierpaolo Piccioli bilan dastlab aksessuarlar, 2008-yildan esa brendning umumiy ijodiy yo‘nalishi uchun mas’ul bo‘ldi.

2016-yilda Chiuri Dior’ning ayollar kolleksiyalariga rahbarlik qilgan birinchi ayol bo‘ldi. Uning debyuti We Should All Be Feminists yozuvli futbolka bilan yodda qoldi. Keyingi kolleksiyalar esa moda uyining namoyishlarini ayollar tarixi, san’at va mualliflik haqida suhbat yuritiladigan maydonga aylantirdi. Dizayner turli mamlakatlardan kelgan ayol rassomlar va hunarmandlar bilan muntazam hamkorlik qildi. Shu bilan birga, Dior Book Tote va yangilangan Saddle Bag kabi tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli mahsulotlarni yaratdi.

Fendi’ga qaytishi uning professional yo‘lidagi ramziy doiraning yopilishi bo‘ldi. Chiuri Kuz–Qish 2026/2027 debyut kolleksiyasini jamoaviy ijod g‘oyasi asosida qurib, besh nafar Fendi opa-singillari va moda uyining hunarmandchilik an’analariga hurmat bajo keltirdi.

Photo GETTY IMAGES

Sarah Burton — Givenchy

Sarah Burtonning professional yo‘li qariyb o‘ttiz yil davomida Alexander McQueen bilan bog‘liq bo‘ldi. Central Saint Martins’da tahsil olayotgan paytida u dizayner studiyasiga amaliyotchi sifatida kelgan va o‘qishni tugatgach, jamoaga doimiy ravishda qo‘shilgan. 2000-yilda Burton ayollar kolleksiyalari dizayni rahbari etib tayinlanib, Lee Alexander McQueen bilan bevosita ishlay boshladi.

Brend asoschisi 2010-yilda vafot etganidan so‘ng, moda uyining ijodiy boshqaruvi aynan Burtonga ishonib topshirildi. Uning oldida murakkab vazifa turardi: McQueen’ga xos dramatizm va yuksak mahoratni saqlab qolish, biroq brendni uning merosiga bag‘ishlangan muzeyga aylantirmaslik. Burton moda uyining estetikasini yumshatdi va uni ayol tanasiga yaqinlashtirdi, shu bilan birga murakkab bichim, qo‘l mehnati va teatrga xos ifodaviylikni saqlab qoldi.

2011-yilda Burton Catherine Middletonning to‘y libosini yaratdi. Keyingi yili u Britaniya moda industriyasiga qo‘shgan hissasi uchun Britaniya imperiyasi ordeni bilan taqdirlandi. Alexander McQueen boshqaruvidagi 13 yil davomida u yosh dizaynerlar uchun ta’lim dasturlarini ham rivojlantirdi.

2024-yilda Sarah Burton Givenchy’ga rahbar bo‘lib, ayollar va erkaklar kolleksiyalari uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga oldi. Uning brendga bergan yangi talqini haykaltaroshlikka xos bichim, tana bilan ishlash va vazmin hissiylikni birlashtiradi. Bu kuchli ayol obrazi va atelyening yuksak mahorati o‘rtasidagi muloqotning davomidir.

Photo Givenchy

Louise Trotter — Bottega Veneta

Louise Trotterning faoliyati izchil rivojlandi: u Whistles, Calvin Klein, Gap va Tommy Hilfiger’dagi ishidan Joseph, Lacoste va Carven’dagi rahbarlik lavozimlarigacha bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tdi. Joseph’da qariyb o‘n yil ishlagan Trotter aniq bichim, puxta o‘ylangan proporsiyalar va ayollar kiyimidagi erkaklar garderobiga xos elementlar asosida funksional uslub yaratdi.

2018-yilda Trotter Lacoste tarixidagi birinchi ayol kreativ direktor bo‘ldi. U brendning sportga asoslangan tilini faqat polo ko‘ylaklari bilan cheklab qo‘ymay, to‘laqonli ready-to-wear kolleksiyalariga kengaytirdi. Keyinchalik dizayner Carven’ni boshqardi va bir necha mavsum ichida yengil matolar, amaliy siluetlar hamda vazmin Parij nafisligi yordamida moda uyining dolzarbligini qaytardi.

2025-yil boshida Trotter Bottega Veneta jamoasiga qo‘shildi. Kering rahbariyati uning murakkab dizaynni hunarmandchilik aniqligi bilan uyg‘unlashtirish qobiliyatini alohida ta’kidladi. Bu charm bilan ishlashi va intrecciato to‘qish texnikasi bilan mashhur bo‘lgan moda uyi uchun ayniqsa muhim edi.

Bahor–Yoz 2026 debyut kolleksiyasida u brendning dastlabki arxivlariga, Venetsiya hunarmandchiligiga va materiallarning plastik imkoniyatlariga murojaat qildi. Keskin qayta boshlash o‘rniga, dizayner puxta o‘ylangan evolyutsiyani taklif etdi: Bottega Veneta’ning tanish kodlari yangi hajmlar va tana bilan yanada ifodali aloqa kasb etdi.

Photo Bottega Veneta

Chemena Kamali — Chloé

Chemena Kamali uchun Chloé’dagi tayinlov uning katta faoliyati boshlangan moda uyiga qaytish bo‘ldi. Germaniyada tug‘ilgan dizayner Central Saint Martins magistratura dasturini afsonaviy professor Louise Wilson rahbarligida tamomlagan. O‘qishni tugatgach, u Phoebe Philo davrida Chloé jamoasida ishlagan, 2012-yilda esa Clare Waight Keller qo‘l ostida dizayn direktori sifatida moda uyiga qaytgan.

2016-yildan boshlab Kamali Anthony Vaccarello rahbarligidagi Saint Laurent’da ayollar ready-to-wear kolleksiyalari dizayni uchun mas’ul bo‘ldi. Bu tajriba unga Chloé’ning yumshoq va romantik tilini hamda Parij modasining keskinroq va jozibaliroq tomonini chuqur anglash imkonini berdi.

2023-yilda Chloé’ga rahbarlik qilgan Kamali Gaby Aghion va Karl Lagerfeld davrlariga murojaat qildi. U podiumga yengil bluzkalar, shaffof matolar, to‘r, erkin ko‘ylaklar va shaxsiy tarixga ega buyumlardek ko‘rinadigan taqinchoqlarni qaytardi. Uning faoliyati bohem estetikasiga qiziqishning yangi to‘lqinini yuzaga keltirdi. Biroq bu 1970-yillar uslubining so‘zma-so‘z takrori emas, balki zamonaviy ayolning erkinligi va hissiy ochiqligi timsoliga aylandi.

Kamali Chloé’ning 2000-yillar o‘rtalaridagi asosiy modellaridan biri bo‘lgan Paddington sumkasining yangilangan ko‘rinishini ham kolleksiyalarga qaytardi. Shu tariqa u arxivdan tanish obrazni modadagi nostalgiya tendensiyasi bilan uyg‘unlashtirdi.

Photo Chloe

Veronica Leoni — Calvin Klein Collection

Calvin Klein’dagi tayinlovidan oldin Veronica Leoni keng jamoatchilikdan ko‘ra moda sohasi mutaxassislari orasida yaxshiroq tanilgan edi. Italiyalik dizayner Jil Sander, Phoebe Philo davridagi Céline, Moncler va The Row’da ishlagan. Bu brendlarda konstruksiya, material va ortiqcha detallardan voz kechish alohida ahamiyatga ega.

Shu bilan birga, Leoni o‘zining Quira brendiga asos soldi. Uning kolleksiyalari Rimga xos qat’iylik, dekonstruksiya va noodatiy proporsiyalarni birlashtirdi. 2023-yilda dizayner LVMH Prize finalchilaridan biri bo‘ldi. Yirik moda uylaridagi tajriba va mustaqil brendning rivoji uni ilk katta rahbarlik lavozimiga tayyorladi.

2024-yilda Leoni Calvin Klein Collection’ga rahbarlik qildi va bu lavozimni egallagan birinchi ayol bo‘ldi. Uning 2025-yil fevralidagi debyuti brendning olti yildan ortiq tanaffusdan so‘ng Nyu-York moda haftaligiga qaytishini belgiladi. Dizayner 1990-yillar minimalizmini so‘zma-so‘z takrorlamadi. Buning o‘rniga u uning asosiy tamoyillariga e’tibor qaratdi: sof shakllar, tana hissi, aniq bichim va shaxsiylik bilan namoyishkorlik o‘rtasidagi taranglik.

2026-yil kuziga kelib Leoni o‘zining uchinchi podium kolleksiyasini taqdim etdi. U Calvin Klein arxivlari bilan ishlashni davom ettirar ekan, zamonaviy Amerika minimalizmining mustaqil tilini shakllantirmoqda.

Photo Calvin Klein

Meryll Rogge — Marni

Meryll Roggening yirik Italiya moda uyiga olib borgan yo‘li odatiy bo‘lmagan. Dastlab u huquq sohasida tahsil oldi, keyinchalik esa Antverpendagi Qirollik nafis san’at akademiyasiga o‘qishga kirdi. Ta’limni tugatgach, dizayner Nyu-Yorkka ko‘chib, qariyb olti yil davomida Marc Jacobs ayollar kolleksiyalari ustida ishladi. Belgiyaga qaytgach, u Dries Van Noten’ning ayollar yo‘nalishiga rahbarlik qildi va brendning parfyumeriya hamda beauty yo‘nalishlarini rivojlantirishda ham qatnashdi.

2020-yilda Rogge o‘z brendiga asos soldi. Uning uslubi kutilmagan rang uyg‘unliklari, kinoya, murakkab printlar va kundalik qulaylikka e’tibor bilan ajralib turadi. 2024-yilda u Belgian Fashion Awards doirasida Designer of the Year unvonini olgan birinchi ayol bo‘ldi, 2025-yilda esa ANDAM bosh mukofotini qo‘lga kiritdi.

2025-yil iyulida Rogge Marni’ga rahbar etib tayinlandi. Uning Kuz–Qish 2026 debyut kolleksiyasi moda uyining dastlabki arxivlari va asoschisi Consuelo Castiglioni ijodiga murojaat qildi. Dizayner Marni’ning ilk kolleksiyalaridagi sof siluetlarni o‘ziga xos ekssentriklik, ifodali fakturalar va shaxsiy erkinlik hissi bilan birlashtirdi.

Photo Marni

Miuccia Prada — Prada va Miu Miu

Miuccia Prada bu ro‘yxatda nafaqat yirik moda brendlarini boshqarayotgan, balki ularning zamonaviy o‘zligini amalda yaratgan yagona qahramondir. U siyosatshunoslik bo‘yicha ta’lim olgan va 1978-yilda bobosi Mario Prada asos solgan oilaviy kompaniyaga qo‘shilgan. Patrizio Bertelli bilan birgalikda u kichik ishlab chiqarish biznesini global fashion-guruhga aylantirdi.

Uning ilk inqilobiy qarorlaridan biri hashamatli sumka va ryukzaklar uchun oddiy qora neylondan foydalanish bo‘ldi. Miuccia modadagi qiymat materialning bezakdorligi bilan emas, balki g‘oyaning kuchi bilan belgilanishi mumkinligini isbotladi. Keyingi kolleksiyalari ko‘pincha ugly chic deb ataladigan estetikani shakllantirdi: yaxshi did haqidagi an’anaviy tasavvurlarni shubha ostiga qo‘yadigan, ataylab murakkab va intellektual go‘zallik.

1993-yilda dizayner bolalikdagi laqabi nomi bilan atalgan Miu Miu brendiga asos soldi. Bu Prada’ga qaraganda impulsivroq, kinoyaliroq va yoshroq yo‘nalish edi. Bugungi kunda Miuccia Miu Miu’ning kreativ direktori bo‘lib qolmoqda, Prada’ning ijodiy rahbarligini esa 2020-yildan beri Raf Simons bilan teng shartlarda bo‘lishmoqda.

Uning ta’siri moda chegaralaridan tashqariga chiqib, Fondazione Prada orqali zamonaviy san’at, me’morchilik va kinoni ham qamrab oladi. Shu sababli dizayner nafaqat garderob, balki madaniyatning hokimiyat, go‘zallik, ayollik va intellektni qanday talqin qilishi ustida ham ishlaydi.

Photo GETTY IMAGES

Dunyoga yangicha nazar

Bu yetti dizayner turli avlodlar va turli estetik yo‘nalishlarni namoyon etadi. Maria Grazia Chiuri modadan ayollar ovozi uchun platforma sifatida foydalanadi. Sarah Burton kuchni bichim va mahorat orqali o‘rganadi. Louise Trotter o‘z ishining markaziga haqiqiy hayot va funksionallikni qo‘yadi, Chemena Kamali esa hissiyot va erkinlikka murojaat qiladi. Veronica Leoni minimalizmni qayta talqin etadi, Meryll Rogge modaning noodatiy va chuqur shaxsiy bo‘lish huquqini himoya qiladi, Miuccia Prada esa yaxshi did tushunchasining o‘zini shubha ostiga qo‘yishda davom etadi.

Ularning ta’siri faqat istalgan buyumlarni yaratish bilan cheklanmaydi. Ular yirik brendlarning ayollar haqida gapirish usulini o‘zgartirmoqda: ayol endi mavhum ideal emas, balki o‘z qiyofasining murakkab, qarama-qarshi va mustaqil muallifidir. Ularning ijodi haqiqiy, kundalik hayotini yashayotgan ayollar haqida hikoya qiladi.