Kanoe Pelfrey o‘z ritmida

Kanoe Pelfreyni birgina rol bilan ta’riflab bo‘lmaydi. Amerika Samoasi nomidan qatnashadigan professional snoubordchi, model, aktrisa va tadbirkor — u bir-biri bilan kamdan-kam kesishadigandek tuyuladigan olamlar orasida erkin harakatlanadi. Uning hayoti Shveytsariya tog‘lari va suratga olish maydonchalari, xalqaro sport musobaqalari va Gavayi sohillari orasida kechadi. Aynan shu sohillarda bir vaqtlar uning intilishlar, hamjamiyat va shaxsiy erkinlik haqidagi qarashlari shakllangan.

Snoubord bo‘yicha Jahon kubogi bosqichida ishtirok etgan ilk polineziyalik ayol sifatida Kanoe qishki sport turlarida kimga o‘rin borligi haqidagi odatiy tasavvurlarga allaqachon qarshi chiqdi. Ammo uning hikoyasi faqat chegaralarni yengib o‘tish haqida emas. Bu o‘z ustida olib boriladigan chuqurroq va ko‘zga tashlanmaydigan mehnat haqida ham: o‘z mohiyatini anglash, hafsalasi pir bo‘lgan paytlardan so‘ng kuch topish va muvaffaqiyatni jamoatchilik e’tirofidan ko‘ra kengroq mezonlar bilan baholashni o‘rganish haqida.

Gavayi arxipelagining Katta orolida ulg‘aygan Kanoe polineziyalik ildizlari hamda ohana — oila, hamjamiyat va bir-biri oldidagi mas’uliyat qadriyatlari bilan chuqur aloqasini saqlab qolgan. Professional sportda qatnashadimi, ekranda biror obrazni gavdalantiradimi yoki an’anaviy ravishda erkaklar ustunlik qiladigan sohalarda biznesini rivojlantiradimi — bu tamoyillar uning shaxsiyati asosini tashkil etishda davom etadi.

Bugun o‘zining Dark Little Secrets filmi namoyishiga tayyorgarlik ko‘rayotgan va sportdagi maqsadlari sari intilayotgan Kanoe shaxsiy kamolotining yangi bosqichini boshdan kechirmoqda. Uni boshqalarning kutganlariga mos kelish zarurati tobora kamroq, o‘z qadriyatlariga uyg‘un yashash imkoniyati esa tobora ko‘proq qiziqtiradi.

ELLE Uzbekistan bilan suhbatda u Gavayi bergan saboqlar, hammasini boshidan boshlash jasorati, nazokat va kuchning o‘zaro bog‘liqligi, shuningdek, nima uchun insonning o‘z qadrini anglashi hech qachon boshqalarning ma’qullashiga bog‘liq bo‘lmasligi kerakligi haqida gapiradi.

Bugun shaxsiyatingizning qaysi jihati sizga eng tabiiy tuyuladi?

Hozir o‘zimni modellik va aktyorlikda eng tabiiy his qilaman. Har bir harakat yoki qarorni tahlil qilmasdan, shunchaki sevgan ishing bilan shug‘ullanib, ijodiy holatga sho‘ng‘ishda qandaydir xotirjamlik bor. Shunday paytlarda jarayonga butunlay berilib ketishim mumkin va bu erkinlik o‘zimni yanada ijodkor his qilishimga imkon beradi.

Tez orada yangi filmim — Dark Little Secrets chiqadi. Yozning katta qismini uyda, Katta orolda, rolga tayyorgarlik ko‘rib o‘tkazdim: tennis o‘ynadim va ot mindim. Bu qiziqarli tajriba bo‘ldi, chunki hozir shaxsiyatimning shu jihati bilan alohida uyg‘unlikni his qilyapman.

Albatta, har qanday ijodiy muhit o‘z qiyinchiliklarini olib keladi, ammo endi ularni qanday yengishni yaxshiroq tushunayotgandekman. Natijadan doim xavotirlanish o‘rniga, jarayonning o‘zida o‘zingni erkin his qilish alohida bir ishonch bag‘ishlaydi.

Gavayida o‘tgan bolaligingiz sizga qanday ta’sir qilgan?

Bizga juda yoshligimizdan atrofdagilarni hurmat qilish, o‘z ohanamiz, hayvonlar, buyumlarimiz, yer va okean uchun mas’uliyatli bo‘lish o‘rgatiladi. E’tiborli va g‘amxo‘r bo‘lishni, yonimizdagi odamlar o‘zini hamjamiyatning bir qismi deb his qilishiga yordam berishni o‘rgatishadi.

Mening madaniyatimda hamjihatlik nihoyatda muhim. Tabiiy ofatlar, shoshilinch tibbiy holatlar yoki boshqa jiddiy qiyinchiliklar yuz berganda, odamlar qo‘shnilariga yordam berish uchun birlashadi. Bu yerda bir-birimiz uchun mas’ul ekanimizni chinakamiga anglashadi.

Ammo bizga hayotning eng oddiy lahzalarini ham qadrlash o‘rgatiladi. Hatto quyosh nurlari ostida ichilgan bir piyola choy ham shukr qilish uchun qancha sababimiz borligini eslatishi mumkin. Mehr va kulgi shifo bera olishini, ichki osoyishtalik va xotirjamlikni esa asrash kerakligini tushunasan.

Menimcha, Gavayi menga hayot murakkablashganda ham o‘z qadriyatlarimga sodiq qolishni o‘rgatgan. Ba’zan kulish yoki xursand bo‘lish uchun sabab topish juda qiyin, ammo men doim dunyoga shunday nigoh bilan qarashga qaytishga harakat qilaman. Men aynan shunday yashashni, odamlarga shunday munosabatda bo‘lishni va atrofimdagi voqealarni shunday qabul qilishni istayman.

O‘z yo‘lingizni tanlashga sizga nima jasorat berdi?

Nimani istashimni anglash. Ba’zan oldinga harakat qilishda davom etish uchun shu bilimning o‘zi yetarli. Muvaffaqiyatsizlik qo‘rquvini yengish inson o‘zi uchun qila oladigan eng muhim ishlardan biri ekanini tushundim.

Orzular, muhabbat va umuman hayot nuqtayi nazaridan hayotimdagi eng og‘ir yillardan birini boshdan kechirdim. Hamma narsa men umid qilgandek bo‘lmagan paytlar bo‘ldi. Ammo ba’zan muvaffaqiyatsizliklar bizni haqiqatan ham kamroq qo‘rqadigan qiladi. Shunday tajribadan o‘tgach, o‘zingni tiklash uchun nimalar zarurligini tushuna boshlaysan.

Hammasini boshidan boshlashing mumkinligini anglaysan. Balki natijalar darhol kelmas. Balki juda ko‘p mehnat qilsang ham, ko‘zlagan maqsading hali juda uzoqdek tuyular. Ammo umid, ishonch va intizom davom etish uchun sabab beradi. Men ishonamanki, sen uchun chinakam ahamiyatli narsalar ustida izchil ishlasang, bir kuni bu yaxshi natijalar beradi.

O‘zingizni anglashda nimalar o‘zgardi?

Endi atrofdagilarning fikri meni ancha kam tashvishlantiradi. Yoshlikda kimningdir fikri kelajagingni belgilab qo‘yadigandek tuyulishi mumkin. Ammo vaqt o‘tishi bilan bu odamlarning ko‘pi bir necha oy yoki yildan keyin hayotingda deyarli ahamiyatga ega bo‘lmasligini tushunasan. Ular hikoyang yo‘nalishini belgilaydigan kishilar emas, ikkinchi darajali qahramonlarga aylanadi.

Inson qanchalik nufuzli ekani yoki qanday lavozimni egallashi muhim emas. Ayniqsa, biror narsa qadriyatlaringga yoki sen bo‘lishni istagan insonga zid kelganda, o‘zingni himoya qilishga jasorat topishing kerak. Men bunday vaziyatlarni boy berilgan imkoniyat sifatida ko‘rmaslikni o‘rgandim. Ba’zan biror narsa shunchaki senga mos kelmaydi va ketish haqidagi qaror to‘g‘ri bo‘ladi.

O‘zingni qanday tutishing, murakkab vaziyatlarga qanday munosabat bildirishing va yillar o‘tib qarorlaringni afsuslanmasdan eslay olishing muhim. O‘z manfaatlaringni himoya qilayotganing uchun hech kim seni ahamiyatsiz his qilishga majbur etmasligi kerak. Atrofingdagi hammaga o‘z qadringni isbotlashing shart emas. O‘zingga ishonish, o‘sishda davom etish va aynan senga mos hayotni qurish kerak.

Musobaqalar olami va ijodiy soha sizga nimalarni o‘rgatdi?

Ijod olami tabiatan tinchliksevar, o‘ynoqi tasavvurga va katta ijodiy quvvatga ega inson ekanimni ko‘rsatdi. Shuningdek, u menga bir vaqtlar o‘ylaganimdan ancha kuchli ekanimni o‘rgatdi.

Yoshligingda, keyin esa yana, voyaga yetgan yosh ayol bo‘lganingda yo‘qotishni boshdan kechirish senga hatto tasavvur qilmagan darajada ta’sir qilishi mumkin. Ba’zan qayg‘u atrofingdagi hamma narsani qanday qabul qilishingni o‘zgartiradi.

Men uchun ijod bu hislarni boshqa bir narsaga aylantirish vositasi bo‘ldi. Chin dildan sevgan ishlarimga qaytish menga baxtni yana topishga yordam berdi. Bu og‘ir kechinmalardan keyin ham yana quvonch topa olishimni eslatdi.

Sport esa boshqa, ammo bundan kam bo‘lmagan muhim saboqni berdi. Raqobat muhitida boshqalar nima qilayotganiga e’tibor qaratib qolish oson. Lekin eng muhim musobaqa — o‘zim bilan bo‘lgan musobaqa ekanini tushundim.

Har kuni biroz yaxshiroq bo‘lishni istayman. Kuchliroq bo‘lishni, yangi ko‘nikmalarni egallashni yoki hech bo‘lmasa maqsadimga bir qadam yaqinlashishni xohlayman. Bu jarayon menga nafaqat qanchalik bardoshli ekanimni, balki o‘zimda hali qancha imkoniyatni kashf etishim kerakligini ham anglashga yordam berdi.

Bugun o‘ziga ishonch siz uchun nimani anglatadi?

O‘ziga ishonch — atrofdagilarning kayfiyati va fikridan qat’i nazar, o‘zingga ishonishdir. Yillar davomida ishonchga munosabatim ancha o‘zgardi. O‘zimiz haqimizdagi tasavvur hayotimizga qanchalik jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini angladim. O‘zingga ijobiy quvvat yo‘naltirsang, ilgari imkonsizdek tuyulgan narsalarga ham qodir ekaningni his qila boshlaysan.

Men uchun ishonch xonadagi eng baland ovozli odam bo‘lish yoki qobiliyatlaringni doim namoyish etish emas. U o‘zing bilan mustahkam munosabatda bo‘lish va oldinga harakat qila olishingga ishonishda namoyon bo‘ladi.

O‘z qadringizni boshqalarning ma’qullashidan qanday ajrata oldingiz?

Men muvaffaqiyatli odamlar orasida ulg‘ayganman. Ularning ayrimlari e’tirof, yutuqlar va xalqaro muvaffaqiyatning eng yuqori cho‘qqilariga intilishga butunlay berilib ketganini kuzatganman. Ammo meni eng ko‘p hayratga solgani — bularning barchasiga erishganidan keyin ham ayrimlari baxtsizligicha qolishi edi. Bu meni muvaffaqiyat aslida nimani anglatishi kerakligi haqida o‘ylashga undadi.

Albatta, e’tirof ajoyib narsa. Odamlar mehnatingni qadrlashi yoki yutuqlaringni payqashi yoqimli. Ammo aynan shu narsalar inson sifatidagi qadrimni belgilashini hech qachon istamaganman. Professional natijalarimdan qat’i nazar, hurmat, mehr va yaxshilikka munosib ekanimni bilaman.

Bugun o‘z qadrimni ich-ichimdan tan olishni mashq qilishga harakat qilaman. Tashqi dunyoning doimiy ma’qullashiga muhtoj bo‘lmasdan, o‘z mulohazalarimga ishonishni va o‘z ahamiyatimni anglashni istayman.

Bu boshqalarning fikri menga befarq degani emas. Ohanam, yaqinlarim va hayotimni baham ko‘radigan odamlar nima deb o‘ylashi men uchun juda muhim. Ammo birovning nuqtayi nazarini hurmat qilish bilan unga seni belgilashga imkon berish o‘rtasida farq bor.

Men Katta orolda yashagan kichkina qiz — o‘zimning bolaligim haqida tez-tez o‘ylayman. U sohilda o‘tirib, quyosh botishini tomosha qilardi. U shunchaki yashayotganidan quvonardi. O‘zini yaxshi ko‘rardi va bu dunyoda qadrli ekanini bilardi.

Men uchun bu obraz erkinlikni ifodalaydi. Hayotim qanchalik o‘zgarmasin, men doim shu tuyg‘uga qaytishni istayman. O‘sha kichkina qizda hanuz o‘zini taniydigan ayol bo‘lib qolishni xohlayman. Oxir-oqibat, o‘z qadrim boshqalarga qanday munosabatda bo‘lishim, o‘zimga qanday munosabatda bo‘lishim va hatto eng og‘ir kunlarda ham davom etishga kuch topa olishim bilan belgilanadi. O‘z ishimga ishtiyoq, intizom va mehribonlik men uchun muvaffaqiyatning har qanday tashqi ko‘rsatkichidan ancha muhimroq.

Bugun o‘z qoidalaringiz bo‘yicha yashash siz uchun nimani anglatadi?

Qadriyatlarimga va kimligimga mos qarorlar qabul qilishni.

Ayollarni nimalarda o‘zidan shubhalanishga o‘rgatishadi yoki nimalar uchun uzr so‘rashga majbur qilishadi? Siz esa o‘zingizdagi qaysi jihatlarni qabul qilishni o‘rgandingiz?

Menimcha, ko‘plab ayollarga u yoki bu tarzda shunchaki qanday bo‘lsa, shunday mavjudligi uchun uzr so‘rash o‘rgatiladi. Biz ko‘pincha yetarlicha hurmat ko‘rsatilmaydigan, qobiliyatlarimiz shubha ostiga olinadigan yoki atrofdagilarning ma’qullashiga erishish uchun o‘zimizni kamsitishimiz kutiladigan vaziyatlarga tushamiz.

Men erkaklar ustunlik qiladigan sport turlari va sohalarda ishlayman, shuning uchun bunday munosabatga shaxsan duch kelganman. Ba’zan ayollarni o‘z qobiliyatidan shubhalanishga, intilishlarini yashirishga yoki umuman oqlashni talab qilmaydigan fazilatlari uchun uzr so‘rashga majbur qilishadi.

O‘zimda ayniqsa qabul qilishni va qadrlashni o‘rgangan jihatlarimdan biri — ayollik nazokatim. Nazokat raqobat kuchli yoki an’anaviy ravishda erkaklar ustun bo‘lgan muhitda muvaffaqiyat qozonish imkoniyatimni hech qanday tarzda kamaytiradi deb hisoblamayman. Aksincha, odamlar bu quvvatni ko‘rishga odatlanmagan joylarga uni olib kirish menga yoqadi.

Menga biror ishni uddalay olmasligimni ko‘p marta aytishgan. Snoubordda hech qachon hafpayp chetidan yuqoriga ko‘tarila olmasligimni ta’kidlashgan. Keyin hech qachon 540 darajaga aylanishni bajara olmasligimni aytishgan. So‘ng hafpaypdan uch futdan balandroqqa ko‘tarila olmasligimni aytishgan. Oxirida Laaksda sakkiz fut balandlikka chiqa oldim.

Ko‘plab boshqa sportchilardan farqli ravishda tog‘larda ulg‘aymaganim uchun ustimdan kulishgan. Ammo har safar kimdir hech narsa uddalay olmasligimni aytganida, bu menga mehnat qilishda davom etish uchun yana bir sabab bo‘lgan.

Biznesda ham shunga o‘xshash munosabatga duch kelganman. Qurilish, agrobiznes va texnologiya sohalarida u yoki bu ish nega men uchun go‘yoki imkonsizligi haqida cheksiz izohlarni eshitganman. Bu cheklovlarni qabul qilish o‘rniga, noodatiy yechimlarni izlashga e’tibor qaratib, shunchaki o‘z ishimni qilardim.

Bu tajriba menga boshqalarning seni yetarlicha baholamasligi kelajagingni belgilamasligi kerakligini o‘rgatdi. Ayollar aqlli, kuchli va aql bovar qilmas ishlarni qilishga qodir. Biz doim o‘z ishtirokimizni oqlamasdan, bo‘lishni istagan joyimizda bo‘lishga munosibligimizni isbotlamasdan, o‘z intilishlarimiz ortidan borish imkoniyatiga ega bo‘lishimiz kerak.

Ushbu intervyuni o‘qiyotgan har bir ayolga nima demoqchisiz?

O‘zing istagan har qanday ishni sinab ko‘rishga yetarlicha munosibsan. Boshlashdan oldin mukammal bo‘lishing shart emas. Shunchaki o‘zingga chinakam muhim narsalar sari harakat qilish imkonini berishing kerak.

Men hayotni kastingga o‘xshatishni yoqtiraman. Muqarrar ravishda rad javoblariga duch kelasan. Amalga oshmaydigan imkoniyatlar, seni tanlamaydigan odamlar va hammasi sen tasavvur qilganingdan butunlay boshqacha kechadigan lahzalar bo‘ladi.

Ammo bu to‘xtash kerakligini anglatmaydi. Oldinga harakat qilishda davom et. O‘zing bo‘lishni istagan insonga aylana olishingga va sen uchun ahamiyatli maqsadlarga erisha olishingga ishon. Eng asosiysi — yo‘lning o‘zidan zavq olishni unutma.

Model — Kanoe Pelfrey
Creative Director, Makeup Artist & Hair Stylist — Renee Dunn
Photographers — Jennifer Morgan, Isis Monteux, Bogdan Seredyak, Tokyo Masil, Ksenia Vasileva, Subodh Agnihotri, Anil, Tit Viscek